این کار با استفاده از یک لوله باریک، انعطاف پذیر و مجهز به دوربین (آندوسکوپ) انجام می شود!
اما آندوسکوپی معده چگونه انجام می شود؟ آندوسکوپی معده برخلاف تصور رایج که آن را اقدامی دردناک و پیچیده می دانند، واقعیت این است که اگر در یک مرکز مجهز با کادر حرفه ای انجام شود، تقریباً بدون درد و با کمترین ناراحتی ممکن صورت می گیرد.
آندوسکوپی معده چیست؟
آندوسکوپی معده که به آن EGD یا Esophagogastroduodenoscopy نیز گفته می شود، یک روش تصویربرداری داخلی است که در آن پزشک با استفاده از وسیله ای به نام آندوسکوپ یک لوله نازک و منعطف که در نوک آن دوربین و منبع نور تعبیه شده وارد دهان و سپس مری، معده و ابتدای روده باریک (دوازدهه) می شود.
تصاویر به صورت زنده بر روی مانیتور نمایش داده می شوند و امکان تشخیص دقیق بیماری هایی مانند زخم معده، رفلاکس معده، التهاب مخاط، تومورها، پولیپ ها، عفونت ها و حتی سرطان فراهم می شود.
این روش نه تنها برای تشخیص، بلکه گاه برای نمونه برداری (بیوپسی)، خارج سازی اجسام خارجی، سوزاندن عروق خونریزی دهنده و حتی درمان برخی بیماری ها مانند زخم های فعال نیز استفاده می شود.
در بسیاری از موارد، آندوسکوپی معده می تواند جایگزین روش های پیچیده تر جراحی یا تصویربرداری های پرهزینه باشد.
موارد کاربرد آندوسکوپی معده

- تشخیص بیماری های گوارشی: بررسی علائم مزمن مانند درد معده، سوزش سر دل، تهوع، استفراغ مکرر، سوء هاضمه، کاهش وزن بی دلیل، خونریزی گوارشی و اختلال در بلع.
- ارزیابی افراد با سابقه خانوادگی سرطان معده: آندوسکوپی برای افراد پرخطر از نظر ژنتیکی، به ویژه در صورت وجود سابقه سرطان معده در خانواده، کاربرد دارد.
- شناسایی عفونت هلیکوباکتر پیلوری: تشخیص عفونت باکتریایی موثر در ایجاد زخم معده و التهاب معده که معمولاً با نمونه برداری (بیوپسی) طی آندوسکوپی انجام می شود.
- بررسی و کنترل زخم معده مقاوم به درمان: در بیمارانی که با وجود مصرف دارو، زخم معده آنها بهبود نیافته است، آندوسکوپی ابزار دقیق تری برای بررسی وضعیت واقعی زخم ارائه می دهد.
- تشخیص و بررسی پولیپ های معده: مشاهده مستقیم و نمونه برداری از پولیپ ها برای تشخیص خوش خیم یا بدخیم بودن آن ها.
- ارزیابی شدت و علت رفلاکس معده (GERD): بررسی مخاط مری و معده برای تشخیص عوارض ناشی از برگشت اسید معده مانند التهاب یا زخم مری.
آمادگی های قبل از آندوسکوپی معده
برای انجام آندوسکوپی معده، آمادگی صحیح بیمار اهمیت فراوانی دارد تا هم دقت نتایج بیشتر شود و هم از بروز احتمالی خطرات و عوارض آندوسکوپی جلوگیری گردد. مهم ترین شرط، خالی بودن معده از غذا و مایعات است.
معمولاً توصیه می شود که بیمار ۶ تا ۸ ساعت قبل از انجام آندوسکوپی هیچ ماده غذایی یا نوشیدنی مصرف نکند.
این موضوع به پزشک امکان می دهد تا بدون مانع، جدار معده را مشاهده کند و خطر استفراغ یا ورود مواد به راه تنفسی را کاهش دهد.
اگر فرد داروی خاصی مانند رقیق کننده های خون (مثل وارفارین یا آسپرین) مصرف می کند، باید پیش از انجام آندوسکوپی حتماً پزشک را در جریان بگذارد.
برخی بیماران ممکن است نیاز به توقف موقت این داروها یا تغییر دوز داشته باشند. بیماران دیابتی نیز باید طبق توصیه پزشک، تنظیم مصرف دارو یا انسولین را در نظر بگیرند.
در برخی موارد خاص، ممکن است پزشک درخواست انجام آزمایش خون قبل از آندوسکوپی داشته باشد تا وضعیت انعقاد خون، عملکرد کلیه یا کبد را بررسی کند.
آندوسکوپی معده چگونه انجام می شود؟
1- مراجعه ناشتا به مرکز درمانی
بیمار باید در روز آندوسکوپی به صورت ناشتا به کلینیک یا بیمارستان مراجعه کند. به طور معمول، توصیه می شود که از ۶ تا ۸ ساعت پیش از زمان تعیین شده هیچ غذا یا نوشیدنی مصرف نشود. این موضوع باعث می شود معده خالی باشد و پزشک بتواند بدون مانع، دیواره های داخلی را بررسی کند.
2- بی حسی گلو
پیش از شروع آندوسکوپی، از یک اسپری بی حس کننده در ناحیه گلو استفاده می شود. این اسپری باعث کاهش حس تحریک پذیری در گلو می شود و عبور آندوسکوپ از حلق را آسان تر و بدون تهوع یا ناراحتی شدید می کند.
3- تزریق داروی آرام بخش
در بسیاری از موارد، برای کاهش اضطراب و ایجاد حس راحتی بیشتر، داروی آرام بخش از طریق سرم یا تزریق وریدی به بیمار داده می شود. این دارو معمولاً بیمار را آرام و کمی خواب آلود می کند اما اغلب هوشیاری کامل حفظ می شود.
4- قرار گرفتن در وضعیت مناسب
بیمار بر روی پهلوی چپ روی تخت دراز می کشد. این وضعیت کمک می کند تا آندوسکوپ راحت تر از دهان عبور کرده و به سمت مری و معده هدایت شود. همچنین از برگشت محتویات معده جلوگیری می شود.
5- ورود آندوسکوپ به بدن
پزشک آندوسکوپ را که یک لوله باریک و انعطاف پذیر با دوربین در سر آن است، به آرامی از دهان وارد می کند. این لوله از مسیر مری عبور کرده و وارد معده و دوازدهه می شود. تصاویر به صورت زنده به مانیتور منتقل شده و توسط پزشک بررسی می گردند.
6- مشاهده دقیق و نمونه برداری در صورت نیاز
پزشک در طول بررسی، دیواره های داخلی معده، مری و ابتدای روده باریک را از نظر التهاب، زخم، تومور، پولیپ یا عفونت بررسی می کند.
در صورت نیاز، ابزارهایی از طریق آندوسکوپ وارد شده و نمونه برداری (بیوپسی) از بافت مشکوک انجام می شود.
7- پایان آندوسکوپی و خروج دستگاه
پس از پایان بررسی، آندوسکوپ به آرامی از بدن خارج می شود. این مرحله نیز بدون درد و سریع انجام می گیرد.
8- دوره ریکاوری کوتاه مدت
اگر داروی آرام بخش تزریق شده باشد، بیمار باید برای مدت کوتاهی (معمولاً ۳۰ تا ۶۰ دقیقه) در اتاق ریکاوری بماند تا هوشیاری کامل خود را بازیابد و اثر دارو از بین برود.
9- محدودیت در فعالیت های روزانه پس از آندوسکوپی
در صورتی که داروی آرام بخش یا خواب آور استفاده شده باشد، توصیه می شود بیمار تا پایان روز رانندگی نکند، به محل کار بازنگردد و استراحت نسبی داشته باشد. معمولاً روز بعد می توان فعالیت های عادی را از سر گرفت.
آیا آندوسکوپی معده دردناک است؟
یکی از رایج ترین نگرانی ها درباره آندوسکوپی معده، احساس درد یا ناراحتی در حین انجام آن است. واقعیت این است که آندوسکوپی دردناک نیست اما ممکن است با کمی ناراحتی همراه باشد.
احساس فشار یا پر بودن معده به دلیل ورود هوا طبیعی است. برخی افراد ممکن است دچار حالت تهوع ملایم در لحظه عبور آندوسکوپ از گلو شوند، اما این احساس با استفاده از اسپری بی حس کننده و داروی آرام بخش تا حد زیادی کنترل می شود.
بیشتر بیماران پس از انجام آندوسکوپی می گویند که تجربه ای قابل تحمل و کوتاه داشته اند و در مقایسه با تصور اولیه، آسان تر بوده است.
اگر بیمار به شدت اضطراب دارد، پزشک می تواند از آرامبخش های قوی تری استفاده کند تا تجربه راحت تری داشته باشد.
خطرات و عوارض احتمالی آندوسکوپی معده
آندوسکوپی معده به طور کلی روشی ایمن محسوب می شود و عوارض آن نادر است. با این حال مانند هر روش پزشکی، احتمال بروز برخی مشکلات وجود دارد.
شایع ترین عوارض خفیف شامل گلودرد موقت، نفخ شکم، تهوع کوتاه مدت و احساس ناراحتی خفیف در معده است.
در موارد نادر، ممکن است عوارض جدی تری مانند خونریزی (به ویژه در صورت انجام بیوپسی یا برداشتن پولیپ)، سوراخ شدن دیواره دستگاه گوارش (پرفوراسیون) یا واکنش به داروی آرام بخش رخ دهد.
البته این عوارض بسیار نادرند و در صورت انجام آندوسکوپی توسط پزشک متخصص و مجرب، احتمال بروز آن ها به حداقل می رسد.
در صورتی که پس از آندوسکوپی بیمار دچار درد شدید شکم، تب، استفراغ خونی یا مدفوع سیاه شد، باید فوراً به پزشک مراجعه کند.
مراقبت های بعد از آندوسکوپی

1- استراحت بعد از دریافت داروی آرام بخش
در صورت استفاده از داروی آرام بخش یا خواب آور، بیمار باید چند ساعت استراحت کند و از رانندگی یا انجام کارهای دقیق و نیازمند تمرکز خودداری نماید.
2- خودداری از خوردن و آشامیدن تا رفع بی حسی گلو
تا زمانی که اثر اسپری بی حسی در گلو از بین نرفته باشد، خوردن و نوشیدن ممنوع است؛ زیرا خطر خفگی وجود دارد.
3- تسکین گلو درد یا نفخ خفیف
در صورت وجود گلو درد یا احساس نفخ، مصرف آب ولرم، مایعات آرام بخش و غذاهای نرم توصیه می شود تا علائم به تدریج کاهش یابد.
4- رعایت رژیم غذایی خاص پس از بیوپسی
اگر نمونه برداری (بیوپسی) انجام شده باشد، پزشک ممکن است توصیه کند برای مدت کوتاهی از غذاهای داغ، تند یا تحریک کننده پرهیز شود.
5- پیگیری نتایج آندوسکوپی و بیوپسی با پزشک
دریافت گزارش کامل آندوسکوپی و نتایج آزمایش های مرتبط از اهمیت زیادی برخوردار است و باید در ویزیت بعدی بررسی شود.
6- تماس فوری با پزشک در صورت بروز علائم غیرعادی
اگر بیمار پس از آندوسکوپی دچار تب، درد شدید شکم، تهوع یا استفراغ شدید، استفراغ خونی یا مدفوع تیره رنگ شد، باید بلافاصله با پزشک تماس بگیرد.
هزینه آندوسکوپی چقدر است؟
هزینه آندوسکوپی معده در ایران بسته به نوع مرکز درمانی، پوشش بیمه و خدمات مورد نیاز متفاوت است. در مراکز دولتی با بیمه پایه، هزینه آندوسکوپی ساده حدود ۷۸۲٬۰۰۰ تومان و آندوسکوپی با نمونه برداری حدود ۱٬۶۱۰٬۰۰۰ تومان است.
در مراکز خصوصی بدون بیمه، این هزینه ها ممکن است به ۴٬۰۲۵٬۰۰۰ تومان برای آندوسکوپی ساده و ۸٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان برای اندوسکوپی با نمونه برداری برسد.
دکتر محمد ثقفی؛ فوق تخصص گوارش و کبد
آندوسکوپی معده یکی از روش های مهم و مؤثر در تشخیص و درمان مشکلات گوارشی است که با استفاده از یک لوله منعطف و مجهز به دوربین، امکان مشاهده دقیق داخل معده و سایر قسمت های دستگاه گوارش را فراهم می کند.
این روش به پزشکان کمک می کند تا مشکلاتی مانند زخم ها، التهاب ها، پولیپ ها، خونریزی های داخلی و حتی سرطان ها را شناسایی کنند.
با توجه به اینکه آندوسکوپی معمولاً روش غیرجراحی و کم تهاجمی است، عوارض آن بسیار کم و نتایج آن به سرعت در دسترس قرار می گیرد.
برای کسب اطلاعات بیشتر و انجام آندوسکوپی معده با استفاده از تجهیزات پیشرفته، با دکتر محمد ثقفی تماس بگیرید. تیم حرفه ای ما آماده است تا به شما کمک کند تا سلامتی معده تان را به بهترین شکل ممکن بررسی و درمان کنید. همین حالا وقت مشاوره خود را رزرو کنید!
- آدرس: تهران، شریعتی، روبروی خیابان دولت، کوچه میرزاتاراج (سیروس)، پلاک ۳ طبقه دوم
- شماره تماس ها: ۰۲۱۲۲۶۳۵۱۳۲- ۰۲۱۲۲۶۳۵۱۳۳ – ۰۹۳۸۹۷۹۲۶۴۸
- وبسایت: drsaghafi.com
سوالات متداول
آیا باید قبل از آندوسکوپی معده مراقب خاصی باشم؟
بله، بیمار باید معده خالی داشته باشد. معمولاً باید از 6 تا 8 ساعت قبل از آزمایش چیزی نخورید یا ننوشید.
آیا آندوسکوپی معده دردناک است؟
خیر، معمولاً با استفاده از داروهای آرام بخش و بی حسی، فرایند بدون درد است. با این حال، ممکن است پس از آزمایش احساس ناراحتی موقت داشته باشید.
آیا نتیجه آندوسکوپی فوری است؟
در بسیاری از موارد، پزشک می تواند نتایج اولیه را بلافاصله به شما اعلام کند. برای تجزیه و تحلیل دقیق تر، گاهی نیاز به آزمایشات بیوپسی است که ممکن است چند روز زمان ببرد.
آیا برای انجام آندوسکوپی نیاز به بستری شدن است؟
خیر، آندوسکوپی معمولاً یک فرآیند سرپایی است که نیازی به بستری شدن ندارد.


بدون دیدگاه